توسطmasoomi در 08-07-2019، 12:21 AM
0 نظرات
اندازهگیری و ارزیابی روشنایی در محیط کار
مقدمه و اهمیت موضوع
مبانی نور و روشنایی
دمای رنگ
شاخص تجلی رنگ
رفتارهای نور
کمیات اندازهگیری روشنایی
شار نوری منبع روشنایی
شدت نور منبع
شدت روشنایی
درخشندگی
ضریب بهره نوری
ضریب بهره الکتریکی
قواعد تابش نور در محیط
قانون عکس مجذور فاصله
تابش نور با زاویه روی سطح افق
تابش نور با زاویه روی سطح عمود
تابش نور با زاویه روی سطح شیبدار
شدت روشنایی ناشی از منابع متعدد
قاعده اثر سطوح محدودکننده منبع
بینایی و روشنایی
عوامل مؤثر بر دیدن
منابع روشنایی مصنوعی
مشخصههای اصلی لامپها
انواع لامپ
چراغها
اصول طراحی و نگهداری روشنایی مصنوعی داخلی
انتخاب سامانه توزیع روشنایی
انتخاب چراغ و لامپ
متوسط شدت روشنایی مورد نیاز
الزامات OEL
تعیین ضرایب بازتابش سطوح داخلی
ضریب بهره سامانه روشنایی
مجموع افتهای روشنایی
تعداد چراغ مورد نیاز
چیدمان چراغها
اصول طراحی پنجرهها برای تأمین روشنایی طبیعی
اصول طراحی روشنایی طبیعی
اندازهگیری و ارزیابی روشنایی
هدف اندازهگیری
وسایل اندازهگیری
روش کار با دستگاه نورسنج
سنجش درخشندگی
کالیبراسیون
سنجش ضریب بازتابش
طیفسنجی نور
گردآوری اطلاعات مورد نیاز
الزامات روشنایی
راهنمای اندازهگیری و ارزیابی روشنایی
زمان اندازهگیری
روشهای اندازهگیری روشنایی
روش اندازهگیری الگویی
الگوهای IES
روش شبکهای
اندازهگیری روشنایی تلفیقی
اندازهگیری روشنایی موضعی
اندازهگیری درخشندگی منابع و سطوح
ملاحظات ارزیابی روشنایی
روش ارزیابی روشنایی مصنوعی
راهنمای تکمیل فرم در سامانه ثبت نتایج مرکز سلامت محیط و کار
نوع فایل: دانلود PDF اندازهگیری و ارزیابی روشنایی در محیط کار
تعداد صفحات: 118
اندازه گیری و ارزیابی روشنایی در محیط کار.pdf (اندازه 2.83 MB / تعداد دانلود: 412)
مقدمه و اهمیت موضوع
مبانی نور و روشنایی
دمای رنگ
شاخص تجلی رنگ
رفتارهای نور
کمیات اندازهگیری روشنایی
شار نوری منبع روشنایی
شدت نور منبع
شدت روشنایی
درخشندگی
ضریب بهره نوری
ضریب بهره الکتریکی
قواعد تابش نور در محیط
قانون عکس مجذور فاصله
تابش نور با زاویه روی سطح افق
تابش نور با زاویه روی سطح عمود
تابش نور با زاویه روی سطح شیبدار
شدت روشنایی ناشی از منابع متعدد
قاعده اثر سطوح محدودکننده منبع
بینایی و روشنایی
عوامل مؤثر بر دیدن
منابع روشنایی مصنوعی
مشخصههای اصلی لامپها
انواع لامپ
چراغها
اصول طراحی و نگهداری روشنایی مصنوعی داخلی
انتخاب سامانه توزیع روشنایی
انتخاب چراغ و لامپ
متوسط شدت روشنایی مورد نیاز
الزامات OEL
تعیین ضرایب بازتابش سطوح داخلی
ضریب بهره سامانه روشنایی
مجموع افتهای روشنایی
تعداد چراغ مورد نیاز
چیدمان چراغها
اصول طراحی پنجرهها برای تأمین روشنایی طبیعی
اصول طراحی روشنایی طبیعی
اندازهگیری و ارزیابی روشنایی
هدف اندازهگیری
وسایل اندازهگیری
روش کار با دستگاه نورسنج
سنجش درخشندگی
کالیبراسیون
سنجش ضریب بازتابش
طیفسنجی نور
گردآوری اطلاعات مورد نیاز
الزامات روشنایی
راهنمای اندازهگیری و ارزیابی روشنایی
زمان اندازهگیری
روشهای اندازهگیری روشنایی
روش اندازهگیری الگویی
الگوهای IES
روش شبکهای
اندازهگیری روشنایی تلفیقی
اندازهگیری روشنایی موضعی
اندازهگیری درخشندگی منابع و سطوح
ملاحظات ارزیابی روشنایی
روش ارزیابی روشنایی مصنوعی
راهنمای تکمیل فرم در سامانه ثبت نتایج مرکز سلامت محیط و کار
نوع فایل: دانلود PDF اندازهگیری و ارزیابی روشنایی در محیط کار
تعداد صفحات: 118
اندازه گیری و ارزیابی روشنایی در محیط کار.pdf (اندازه 2.83 MB / تعداد دانلود: 412)
منابع مورد استفاده:سرز فرانسیس، زیمانسکی، یانگ، فیزیک دانشگاهی (نور و فیزیک مدرن)، ترجمه فضلالله. فروتن، نشر علوم دانشگاهی، تهران 1383
گلمحمدی رستم ، مهندسی روشنایی (چاپ ششم – ویرایش پنجم)، انتشارات دانشجو، همدان. 1394
مرکز سلامت محیط و کار، حدود مجاز مواجهه شغلی وزارت OEL ویرایش چهارم، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، 1395
ANSI/IESNA, American national standard practice for roadway lighting RP 8(R2005), 2005Berson D.M., Dunn F. A., Takao M, Phototransduction by Retinal Ganglion Cells That Set the Circadian Clock , science, 295, 2002Boyce P.R., Human factor in lighting. Taylor & Francis, New York, 2003Bommel W.J.M. and Beld G.J., Lighting for work: a review of visual and biological effects, Lighting Res. Technol. 36(4), 2004IESNA, Lighting Handbook, Illumination Engineering Society of North America, 9th edition, 2000IES, Lighting Handbook, Illumination Engineering Society of North America, 10th edition, 2011Pauley S.M., Lighting for the human circadian clock: recent research indicates that lighting has become a public health issue, Medical Hypotheses, 63, 2004Piccoli B, et al., Photometry in the workplace: the rationale for a new method. Ann Occup Hyg. 2004 Jan; 48(1):29-38Smith N.A., Lighting for Health and Safety, Butterworth-Heinemann, 2000Schlegel G.O., et al., Analysis of a full spectrum hybrid lighting system, solar energy, April 2004, Pages 359-368Stanley L., Handbook of Industrial Lighting, London, 1981
توسطmasoomi در 08-06-2019، 05:42 PM
0 نظرات
19- پنجره ای به ابعاد 4x18 فوت روی دیوار کارگاهی نصب می باشد تراز صدا در آستانه پنجره 98dB دسیبل است در صورتی که پنجره باز باشد، تراز صدا در فاصله شعاعی 30 فوتی از پنجره در پیاده رو چند دسی بل خواهد بود
الف) 71 ب) 87 ج) 73 د) 85
بررسی سوال 19 کنکور ارشد مهندسی بهداشت حرفه ای سال 93
الف) 71 ب) 87 ج) 73 د) 85
بررسی سوال 19 کنکور ارشد مهندسی بهداشت حرفه ای سال 93
توسطmasoomi در 08-06-2019، 11:00 AM
0 نظرات
مصاحبه با دکتر مجید معتمدزاده، عضو هیات علمی بازنشسته گروه ارگونومی دانشگاه علوم پزشکی همدان
مصاحبه کننده: گفتگوی اختصاصی نشریه دانشجویی ارگونومی(فصلنامه دانشجویی ارگونومی)
تاریخ مصاحبه: سال 98
تنظیم: الهه اویسی، دانشجوی کارشناسی ارشد ارگونومی
دکتر مجید معتمدزاده، عضو هیات علمی بازنشسته گروه ارگونومی دانشگاه علوم پزشکی همدان است. وی متولد 1345 در مشهد میباشد که در سال 1364 وارد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در رشته بهداشت حرفهای و در سال 1369 وارد مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس شدند پس از آن در سال 72 چون بورسیهی دانشگاه علوم پزشکی همدان بود مشغول به تدریس شدند. وی در سال 1376 در اولین دورهی دکترای بهداشت حرفهای دانشگاه تربیت مدرس پذیرفته شد و موضوع پایاننامه دکتری ایشان در حوزهی ارگونومی بوده است. گفتگوی اختصاصی مجله ارگونومی با این استاد برجسته ارگونومی را در زیر میخوانیم
دلیل اینکه وارد حوزهی ارگونومی شدید چه چیزی بوده است؟
بنده در سال 1376 در اولین دورهی دکترای بهداشت حرفهای دانشگاه تربیت مدرس پذیرفته شدم و دانشگاه همدان به علت نیاز به ارگونومی در نامهی موافقت با مأموریت آموزشی بنده قید کردند که موضوع رساله دکتری باید در زمینه ارگونومی باشد، از طرفی در آن زمان فردی که بتواند راهنمای مناسبی برای انجام رساله دکتری در حوزه ارگونومی باشد در کشور وجود نداشت به همین دلیل بنده با مکاتبات با آقای پرفسور شاهنواز ایشان را راضی کردم تا سرپرستی پایان نامه بنده را بر عهده بگیرند. در کنار این مکاتبات حضور ایشان در ایران به بهانهی تدریس درس ارگونومی در دانشگاه تربیت مدرس بهانهای شد تا در زمینههای مختلف ارگونومی از ایشان چیزهای زیادی یاد بگیریم. ارتباط با آقای دکتر شاهنواز به بهانهی استاد راهنما بودن در پایاننامه دکترای بنده باعث خیر شد و چون دکتر شاهنواز در کشورهای در حال توسعه کار کرده بودند و انجمنهای ارگونومی را در کشورهای مختلفی توسط دانشجویان ایشان تأسیس شده بود همچنین یکی از آرزوهای ایشان این بود که روزی در ایران هم انجمن ارگونومی داشته باشیم. در سال 79 کارگاه آموزشی ارگونومی برای اساتید ارگونومی به مدت یک هفته توسط ایشان برگزار شد و در روز آخر در جلسهی پرسش و پاسخ دو تصمیم مهم گرفته شد گروهی برای تشکیل انجمن ارگونومی مأمور شوند که بنده به عنوان دبیر و هماهنگ کنندهی آن جمع افتخار حضور داشتم. تصمیم دوم تعیین روز ارگونومی در ایران بود که به همت دوستان 16 شهریور را به عنوان روز ارگونومی قرار دادند و با تاش بسیاری از دوستان در 20 اردیبهشت سال 1380 انجمن ارگونومی تأسیس شد. بنده از سال 1380 تا سال 1392 دبیر انجمن ارگونومی بودم. در اساسنامهی اولیه انجمن یکی از وظایف انجمن راه اندازی مقطع کارشناسی ارشد ارگونومی بود که خوشبختانه در سال 87 اولین دورهی کارشناسی ارشد ارگونومی در دانشگاه علوم پزشکی همدان، شیراز و بهزیستی تأسیس شد. یکی از فعالیتهای انجمن، انتشار مجلهی ارگونومی بود اما به علت وجود مشکلات متوقف شد اما پس از پیگیریهای سال 91، 92 دوباره انتشار مجله ارگونومی از سر گرفته شد و بنده افتخار داشتم به عنوان سردبیر در این مجله فعالیت کنم. بنده در کنار تدریس در دانشگاه و سردبیر مجله به عنوان مشاور از سالهای اولیهی بعد از دکترا به عنوان مشاور ارگونومی کار کردم. دلیل این حضور در صنعت به عنوان مشاور ارگونومی و اجرای پروژههای کوچک و بزرگ در صنایع نشان دادن نمونههای عملی موفقیت در فعالیتهای ارگونومی و ارتقای سامت بوده است. در سال 81 افتخار همکاری با پروژههای ارگونومی ایران خودرو را داشتم و تا امروز مشاور این شرکت بودم. کارهای بزرگی در صنایع مختلف از جمله کویر تایر و چندین بانک انجام شده که نمونههای مثال زدنی از آموزههای کاربردی این دانش در سطح کشور است.
وضعیت ارگونومی در ایران و جهان را چگونه ارزیابی میکنید؟
در جهان توسعه یافته وضعیت ارگونومی مناسب است و کشورهای در حال توسعه تاش میکنند از ثمرات این دانش استفاده کنند و وضعیت ایران هم خوب است و ما جز پنجاه و چند کشوری هستیم که دارای انجمن ارگونومی و رشتهی دانشگاهی است و به نسبت کشورهای هم تراز وضعیت خوبی داریم اما نسبت به جهان توسعه یافته هنوز به کار زیاد و تربیت نیروی متخصص نیاز داریم و انتقال دانش و تکنولوژی نیازمند حضور اساتید مطرح دنیا یا فرستادن دانشجویان به دانشگاههای مطرح برای کسب دانش است.
آیا اعتقاد دارید که ارگونومی محدود شده به ارگونومی شغلی و ما عوامل انسانی رو فراموش کردیم؟
ارگونومی دانش وسیعی است و از نگاه بهداشت حرفهای، ارگونومی شغلی را در نظر میگیریم چون تمرکز روی حرفه و شغل است اما خوشبختانه رشتهی ارگونومی یا مهندسی عوامل انسانی صرفاً نگاه شغلی ندارد. در دنیا دو روایت از ارگونومی داریم: اروپاییها با نگرش سامت و در آمریکا و کانادا با نام عوامل انسانی با نگرش بهرهوری. در ایران نگرش سلامتی و شغلی غالب است اما سعی شده است در بازنگریهای اخیری که در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری انجام شده است این نگاه اصلاح شود و دربردارندهی کلیهی عوامل انسانی است.
چرا هیچ جایگاه شغلی برای ارگونومی در ایران وجود ندارد؟
اگر دانشجویان پس از فارغالتحصیلی در جامعه کارهای مناسبی انجام دهند، جامعه آنها را به رسمیت خواهد شناخت و وظیفهی ما این است کارکرد این دانش را به گوش مدیران صنایع و بخشهای نیازمند برسانیم. در هیچ رشتهای در دنیا جایگاه ایجاد نمیشود بلکه فارغالتحصیلان باید توانمندیهای خود را اثبات کنند.
ارگونومی مستقل است یا وابسته به بهداشت حرفهای؟
بهداشت حرفهای در ایران به اصطلاح مادر ارگونومی بوده است و در دنیا نیز بنیان گذاران ارگونومی عمدتاً از رشتهی بهداشت حرفهای بودهاند اما وقتی رشتهی ارگونومی تا مقطع دکتری شکل گرفته است به نظر میرسد فارغالتحصیلان باید استقلال خود را اعلام کنند، هرچند وابستگیای که بین ایمنی، بهداشت و ارگونومی هست هیچگاه قابل حذف نیست و متدهای متفاوت با اهداف یکسان هستند و هدف همگی ایجاد محیط کار سالم و جامعهی سالم است. در بسیاری از کشورها مرزی بین این رشتهها وجود ندارد و همگی به صورت یک پکیج هستند مانند.HSE بیشتر دانشجویان مقطع ارشد ارگونومی از کارشناسی بهداشت حرفهای، بخشی از رشتههای توانبخشی و بخشی از دیگر رشتهها هستند اما این به مفهوم وابستگی ارگونومی به بهداشت حرفهای نیست یک رشتهی کاملا مجزاست.
چه کارهایی برای ارتقای ارگونومی انجام دادید؟
بنده افتخار داشتم برای مطرح شدن نام ارگونومی در کشور در بیست سال گذشته کارهای مؤثری انجام دهم. همانطور که اشاره کردم در تأسیس انجمن پیشتاز و 12 سال دبیر انجمن ارگونومی بودم. در راه اندازی مقطع ارشد و دکتری نیز همکاری کردیم البته اینها کارهایی است که تیمی انجام میشود و به عنوان سردبیر در مجله ارگونومی فعالیت دارم و به اتفاق دوستان در دانشگاه و آقای دکتر چوبینه مجله را اداره و همایشهای دوسالانه را برگزار میکنیم. بنده افتخار داشتم به عنوان یکی از اعضای خانوادهی ارگونومی در همهی فعالیتهای مطرح این رشته نقش داشته باشم و خوشحالم توانستم نقش مثبتی در ارتقای جایگاه ارگونومی در کشور داشته
باشم.
چرا ارگونومی در مقطع کارشناسی تدریس نمیشود؟
علوم بین رشتهای معمولاً در دنیا در مقطع ارشد و دکتری وجود دارند.
با توجه به اهمیت این رشته چرا ردیف استخدامی در هیچ وزارتخانهای برای این رشته وجود ندارد؟
به دلیل جدید بودن رشته و به دلیل معضل بیکاری در کشور حتی فارغالتحصیلان رشتههای قدیمی با کمبود کار مواجه هستند. برای جایگاه ارگونومی مثالی میزنم: در 16 سال گذشته که مشاور ارگونومی ایران خودرو بودم از سال 87 _ 88 به بعد در این کارخانه ادارهی ارگونومی تشکیل شد و در چارت سازمان وجود دارد و حتی با وجود محدودیتها، عملکرد بسیار خوب گروه ارگونومی باعث شد با تشکیل این اداره موافقت شود. این اتفاق در مورد شرکت کویر تایر هم رخ داد به صورتی که خود شرکت به این نتیجه رسید که نیاز به بخش ارگونومی وجود دارد.
چه توصیهای برای دانشجویان این رشته دارید؟
با توجه به کاربردی بودن رشته دانشجویان باید بنیهی علمی خود را هم از لحاظ عملی و کار با تجهیزات و هم از لحاظ علمی و تمرکز روی تفاوتهایی که این رشته را از علوم دیگر متمایز میکند، تقویت کنند و توانمندی و تبحر خود را افزایش دهند زیرا با توجه به محدودیتهای صنایع، شرکتها ترجیح میدهند کار را به افراد کاربلد بسپارند. ما باید با انجام درست کارها و ارائهی آنها به جامعه، زمینهی کار و اشتغال ایجاد کرده و به آن مشروعیت دهیم که طول میکشد و نیازمند گذر زمان است.
هم اکنون کدام زمینه از ارگونومی در جهان مورد توجه قرار گرفته است؟
ارگونومی دارای چندین حیطهی اصلی است و به طور سنتی بیشتر به ارگونومی فیزیکی، طراحی ایستگاههای کاری، آنتروپومتری، طراحیهای مناسب و تناسب طراحیها با انسان پرداخته میشود اما در سالهای اخیر به دلیل وسعت ارگونومی شناختی تحقیقات زیادی در این زمینه انجام میشود و حدود 50 درصد حجم مطالعات در این زمینه انجام میشود.
اگر بخواهید تعریفی از ارگونومی ارائه دهید چه خواهد بود؟
به طور ساده ارگونومی یعنی طراحی برای انسان و تناسب کار و فعالیت برای انسانها البته الان ارگونومی در زندگی اجتماعی نیز وارد شده و فقط محدود به کار نمیباشد.
آیا میتوان یک روز را به نام روز ارگونومی وارد تقویم کرد؟ چگونه؟
همانطور که اشاره کردم 16 شهریور به عنوان روز ارگونومی قبل از شکل گیری انجمن نام گذاری شده است ولی با توجه به تأسیس انجمن در 20 اردیبهشت اگر قرار بر این باشد که این روز وارد تقویم شود بهتر است روز تأسیس انجمن باشد.
اگر نکتهای جا مانده و میخواهید به گوش مخاطبان نشریه برسد، بفرمایید.
خیلی خوشحال شدم که به فکر ارگونومی بودید و مجلهای برای ارگونومی مجوز گرفتهاید و اینکه مخاطب برای ارگونومی جذب کردهاید و هیچ تلاشی نیست که اگر درست انجام شود به نتیجه نرسد. ان انشاءالله تاش شما هم به نتیجه برسد.
مصاحبه کننده: گفتگوی اختصاصی نشریه دانشجویی ارگونومی(فصلنامه دانشجویی ارگونومی)
تاریخ مصاحبه: سال 98
تنظیم: الهه اویسی، دانشجوی کارشناسی ارشد ارگونومی
دکتر مجید معتمدزاده، عضو هیات علمی بازنشسته گروه ارگونومی دانشگاه علوم پزشکی همدان است. وی متولد 1345 در مشهد میباشد که در سال 1364 وارد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در رشته بهداشت حرفهای و در سال 1369 وارد مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس شدند پس از آن در سال 72 چون بورسیهی دانشگاه علوم پزشکی همدان بود مشغول به تدریس شدند. وی در سال 1376 در اولین دورهی دکترای بهداشت حرفهای دانشگاه تربیت مدرس پذیرفته شد و موضوع پایاننامه دکتری ایشان در حوزهی ارگونومی بوده است. گفتگوی اختصاصی مجله ارگونومی با این استاد برجسته ارگونومی را در زیر میخوانیم
دلیل اینکه وارد حوزهی ارگونومی شدید چه چیزی بوده است؟
بنده در سال 1376 در اولین دورهی دکترای بهداشت حرفهای دانشگاه تربیت مدرس پذیرفته شدم و دانشگاه همدان به علت نیاز به ارگونومی در نامهی موافقت با مأموریت آموزشی بنده قید کردند که موضوع رساله دکتری باید در زمینه ارگونومی باشد، از طرفی در آن زمان فردی که بتواند راهنمای مناسبی برای انجام رساله دکتری در حوزه ارگونومی باشد در کشور وجود نداشت به همین دلیل بنده با مکاتبات با آقای پرفسور شاهنواز ایشان را راضی کردم تا سرپرستی پایان نامه بنده را بر عهده بگیرند. در کنار این مکاتبات حضور ایشان در ایران به بهانهی تدریس درس ارگونومی در دانشگاه تربیت مدرس بهانهای شد تا در زمینههای مختلف ارگونومی از ایشان چیزهای زیادی یاد بگیریم. ارتباط با آقای دکتر شاهنواز به بهانهی استاد راهنما بودن در پایاننامه دکترای بنده باعث خیر شد و چون دکتر شاهنواز در کشورهای در حال توسعه کار کرده بودند و انجمنهای ارگونومی را در کشورهای مختلفی توسط دانشجویان ایشان تأسیس شده بود همچنین یکی از آرزوهای ایشان این بود که روزی در ایران هم انجمن ارگونومی داشته باشیم. در سال 79 کارگاه آموزشی ارگونومی برای اساتید ارگونومی به مدت یک هفته توسط ایشان برگزار شد و در روز آخر در جلسهی پرسش و پاسخ دو تصمیم مهم گرفته شد گروهی برای تشکیل انجمن ارگونومی مأمور شوند که بنده به عنوان دبیر و هماهنگ کنندهی آن جمع افتخار حضور داشتم. تصمیم دوم تعیین روز ارگونومی در ایران بود که به همت دوستان 16 شهریور را به عنوان روز ارگونومی قرار دادند و با تاش بسیاری از دوستان در 20 اردیبهشت سال 1380 انجمن ارگونومی تأسیس شد. بنده از سال 1380 تا سال 1392 دبیر انجمن ارگونومی بودم. در اساسنامهی اولیه انجمن یکی از وظایف انجمن راه اندازی مقطع کارشناسی ارشد ارگونومی بود که خوشبختانه در سال 87 اولین دورهی کارشناسی ارشد ارگونومی در دانشگاه علوم پزشکی همدان، شیراز و بهزیستی تأسیس شد. یکی از فعالیتهای انجمن، انتشار مجلهی ارگونومی بود اما به علت وجود مشکلات متوقف شد اما پس از پیگیریهای سال 91، 92 دوباره انتشار مجله ارگونومی از سر گرفته شد و بنده افتخار داشتم به عنوان سردبیر در این مجله فعالیت کنم. بنده در کنار تدریس در دانشگاه و سردبیر مجله به عنوان مشاور از سالهای اولیهی بعد از دکترا به عنوان مشاور ارگونومی کار کردم. دلیل این حضور در صنعت به عنوان مشاور ارگونومی و اجرای پروژههای کوچک و بزرگ در صنایع نشان دادن نمونههای عملی موفقیت در فعالیتهای ارگونومی و ارتقای سامت بوده است. در سال 81 افتخار همکاری با پروژههای ارگونومی ایران خودرو را داشتم و تا امروز مشاور این شرکت بودم. کارهای بزرگی در صنایع مختلف از جمله کویر تایر و چندین بانک انجام شده که نمونههای مثال زدنی از آموزههای کاربردی این دانش در سطح کشور است.
وضعیت ارگونومی در ایران و جهان را چگونه ارزیابی میکنید؟
در جهان توسعه یافته وضعیت ارگونومی مناسب است و کشورهای در حال توسعه تاش میکنند از ثمرات این دانش استفاده کنند و وضعیت ایران هم خوب است و ما جز پنجاه و چند کشوری هستیم که دارای انجمن ارگونومی و رشتهی دانشگاهی است و به نسبت کشورهای هم تراز وضعیت خوبی داریم اما نسبت به جهان توسعه یافته هنوز به کار زیاد و تربیت نیروی متخصص نیاز داریم و انتقال دانش و تکنولوژی نیازمند حضور اساتید مطرح دنیا یا فرستادن دانشجویان به دانشگاههای مطرح برای کسب دانش است.
آیا اعتقاد دارید که ارگونومی محدود شده به ارگونومی شغلی و ما عوامل انسانی رو فراموش کردیم؟
ارگونومی دانش وسیعی است و از نگاه بهداشت حرفهای، ارگونومی شغلی را در نظر میگیریم چون تمرکز روی حرفه و شغل است اما خوشبختانه رشتهی ارگونومی یا مهندسی عوامل انسانی صرفاً نگاه شغلی ندارد. در دنیا دو روایت از ارگونومی داریم: اروپاییها با نگرش سامت و در آمریکا و کانادا با نام عوامل انسانی با نگرش بهرهوری. در ایران نگرش سلامتی و شغلی غالب است اما سعی شده است در بازنگریهای اخیری که در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری انجام شده است این نگاه اصلاح شود و دربردارندهی کلیهی عوامل انسانی است.
چرا هیچ جایگاه شغلی برای ارگونومی در ایران وجود ندارد؟
اگر دانشجویان پس از فارغالتحصیلی در جامعه کارهای مناسبی انجام دهند، جامعه آنها را به رسمیت خواهد شناخت و وظیفهی ما این است کارکرد این دانش را به گوش مدیران صنایع و بخشهای نیازمند برسانیم. در هیچ رشتهای در دنیا جایگاه ایجاد نمیشود بلکه فارغالتحصیلان باید توانمندیهای خود را اثبات کنند.
ارگونومی مستقل است یا وابسته به بهداشت حرفهای؟
بهداشت حرفهای در ایران به اصطلاح مادر ارگونومی بوده است و در دنیا نیز بنیان گذاران ارگونومی عمدتاً از رشتهی بهداشت حرفهای بودهاند اما وقتی رشتهی ارگونومی تا مقطع دکتری شکل گرفته است به نظر میرسد فارغالتحصیلان باید استقلال خود را اعلام کنند، هرچند وابستگیای که بین ایمنی، بهداشت و ارگونومی هست هیچگاه قابل حذف نیست و متدهای متفاوت با اهداف یکسان هستند و هدف همگی ایجاد محیط کار سالم و جامعهی سالم است. در بسیاری از کشورها مرزی بین این رشتهها وجود ندارد و همگی به صورت یک پکیج هستند مانند.HSE بیشتر دانشجویان مقطع ارشد ارگونومی از کارشناسی بهداشت حرفهای، بخشی از رشتههای توانبخشی و بخشی از دیگر رشتهها هستند اما این به مفهوم وابستگی ارگونومی به بهداشت حرفهای نیست یک رشتهی کاملا مجزاست.
چه کارهایی برای ارتقای ارگونومی انجام دادید؟
بنده افتخار داشتم برای مطرح شدن نام ارگونومی در کشور در بیست سال گذشته کارهای مؤثری انجام دهم. همانطور که اشاره کردم در تأسیس انجمن پیشتاز و 12 سال دبیر انجمن ارگونومی بودم. در راه اندازی مقطع ارشد و دکتری نیز همکاری کردیم البته اینها کارهایی است که تیمی انجام میشود و به عنوان سردبیر در مجله ارگونومی فعالیت دارم و به اتفاق دوستان در دانشگاه و آقای دکتر چوبینه مجله را اداره و همایشهای دوسالانه را برگزار میکنیم. بنده افتخار داشتم به عنوان یکی از اعضای خانوادهی ارگونومی در همهی فعالیتهای مطرح این رشته نقش داشته باشم و خوشحالم توانستم نقش مثبتی در ارتقای جایگاه ارگونومی در کشور داشته
باشم.
چرا ارگونومی در مقطع کارشناسی تدریس نمیشود؟
علوم بین رشتهای معمولاً در دنیا در مقطع ارشد و دکتری وجود دارند.
با توجه به اهمیت این رشته چرا ردیف استخدامی در هیچ وزارتخانهای برای این رشته وجود ندارد؟
به دلیل جدید بودن رشته و به دلیل معضل بیکاری در کشور حتی فارغالتحصیلان رشتههای قدیمی با کمبود کار مواجه هستند. برای جایگاه ارگونومی مثالی میزنم: در 16 سال گذشته که مشاور ارگونومی ایران خودرو بودم از سال 87 _ 88 به بعد در این کارخانه ادارهی ارگونومی تشکیل شد و در چارت سازمان وجود دارد و حتی با وجود محدودیتها، عملکرد بسیار خوب گروه ارگونومی باعث شد با تشکیل این اداره موافقت شود. این اتفاق در مورد شرکت کویر تایر هم رخ داد به صورتی که خود شرکت به این نتیجه رسید که نیاز به بخش ارگونومی وجود دارد.
چه توصیهای برای دانشجویان این رشته دارید؟
با توجه به کاربردی بودن رشته دانشجویان باید بنیهی علمی خود را هم از لحاظ عملی و کار با تجهیزات و هم از لحاظ علمی و تمرکز روی تفاوتهایی که این رشته را از علوم دیگر متمایز میکند، تقویت کنند و توانمندی و تبحر خود را افزایش دهند زیرا با توجه به محدودیتهای صنایع، شرکتها ترجیح میدهند کار را به افراد کاربلد بسپارند. ما باید با انجام درست کارها و ارائهی آنها به جامعه، زمینهی کار و اشتغال ایجاد کرده و به آن مشروعیت دهیم که طول میکشد و نیازمند گذر زمان است.
هم اکنون کدام زمینه از ارگونومی در جهان مورد توجه قرار گرفته است؟
ارگونومی دارای چندین حیطهی اصلی است و به طور سنتی بیشتر به ارگونومی فیزیکی، طراحی ایستگاههای کاری، آنتروپومتری، طراحیهای مناسب و تناسب طراحیها با انسان پرداخته میشود اما در سالهای اخیر به دلیل وسعت ارگونومی شناختی تحقیقات زیادی در این زمینه انجام میشود و حدود 50 درصد حجم مطالعات در این زمینه انجام میشود.
اگر بخواهید تعریفی از ارگونومی ارائه دهید چه خواهد بود؟
به طور ساده ارگونومی یعنی طراحی برای انسان و تناسب کار و فعالیت برای انسانها البته الان ارگونومی در زندگی اجتماعی نیز وارد شده و فقط محدود به کار نمیباشد.
آیا میتوان یک روز را به نام روز ارگونومی وارد تقویم کرد؟ چگونه؟
همانطور که اشاره کردم 16 شهریور به عنوان روز ارگونومی قبل از شکل گیری انجمن نام گذاری شده است ولی با توجه به تأسیس انجمن در 20 اردیبهشت اگر قرار بر این باشد که این روز وارد تقویم شود بهتر است روز تأسیس انجمن باشد.
اگر نکتهای جا مانده و میخواهید به گوش مخاطبان نشریه برسد، بفرمایید.
خیلی خوشحال شدم که به فکر ارگونومی بودید و مجلهای برای ارگونومی مجوز گرفتهاید و اینکه مخاطب برای ارگونومی جذب کردهاید و هیچ تلاشی نیست که اگر درست انجام شود به نتیجه نرسد. ان انشاءالله تاش شما هم به نتیجه برسد.
توسطmasoomi در 08-05-2019، 11:25 PM
0 نظرات
مصاحبه با دکتر علیرضا چوبینه، عضو هیات علمی و مدیر گروه ارگونومی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
مصاحبه کننده: گفتگوی اختصاصی نشریه دانشجویی ارگونومی(فصلنامه دانشجویی ارگونومی)
تاریخ مصاحبه: سال 98
علیرضا چوبینه، عضو هیات علمی و مدیر گروه ارگونومی دانشگاه علوم پزشکی شیراز است. وی متولد 1345 در شیراز میباشد که تحصیلات خود را در رشته مهندسی بهداشت حرفهای در دانشگاه علوم پزشکی تهران گذرانده و هم اکنون به عنوان یکی از اساتید برجسته رشته ارگونومی در کشور مطرح میباشد. علاقه چوبینه به ارگونومی از همان ابتدای تحصیلش بوده زیرا استاد خیلی خوبی همچون دکتر لحمی در ایجاد علاقه و ورود ایشان به فیلد ارگونومی سهم بسزایی داشتند، در واقع ایشان شاگردی در محضر استاد لحمی را افتخاری برای خود میداند.
وضعیت ارگونومی در ایران و جهان را چگونه ارزیابی میکنید؟
ارگونومی در دنیا جوان است و حدود 70 سال بیشتر قدمت ندارد اما خب علیرغم جوان بودن خوب توسعه پیدا کرده که جوامع پیشرفته از آن استفاده میکنند، در ایران هم به نحوی رشته نوپایی محسوب میشود اما بهطور کلی این علم در کشورمان به خوبی پیش میرود، سال 87 اولین دوره کارشناسی ارشد ارگونومی راه اندازی شد که تا آن زمان به عنوان یک رشته مستقل مطرح نبود. سال 87 در شیراز به عنوان یکی از اولین دانشگاهها شروع به پذیرش دانشجو کردیم و امروز ارگونومی تقریباً جای خودش را پیدا کرده و تعداد فارغالتحصیل روز به روز افزایش پیدا میکند این دانشجویان سفیران ارگونومی هستند که باعث میشوند این علم ناشناخته تبدیل شود به یک علم شناخته شده و کم و بیش نیاز به آن احساس شود، با انجام بعضی از پروژهها در کشور به جرات میتوان گفت که روی لبههای علم جلو میرویم. بعضی از پروژهها که بر اساس نیاز جامعه هستند بسیار کاربردی هستند و فکر میکنم ارگونومی مسیر درستی را طی میکند. در سال 94 دوره دکتری راه اندازی شد و الان در 4 دانشگاه کشور دانشجویان در مقطع دکتری تربیت میشوند و بالاخره اینها میآیند و باعث توسعه و ترویج ارگونومی میشوند، در سطح منطقه نیز شک نکنید که ما حرف اول را میزنیم، در برخی کشورهای همسایه اصلاً رشته ارگونومی وجود ندارد و از این نظر در دنیا خیلی جلو هستیم. حتی در بهداشت شغلی هم در منطقه پیشتاز هستیم.
آیا در ایران ارگونومی محدود شده به ارگونومی شغلی و فیزیکی و عملا شاخههای دیگر ازجمله ماکرو ارگونومی مورد غفلت قرار گرفته و یا کمرنگ به نظر میرسد؟
شروع ارگونومی با فعالیت بچههای بهداشت حرفهای بوده به همین خاطر شاکله اصلی ارگونومی در ایران ارگونومی شغلی است و ارگونومی معمولاً با دید شغلی و یا فیزیکی کار میشود و کمتر سراغ جاهای دیگر مانند زندگی روزمره، منازل و ... رفتهایم. البته با آمدن خود رشته ارگونومی و ورود دانشجویان از رشتههای دیگری به جز بهداشت حرفهای این زمینهها مقداری جابه جا شده و بسیاری از پروژهها به سمت ارگونومی شناختی و ماکرو هم پیش رفته است. به نظر میرسد که به این شکل تعادلی بین این دو زمینه از ارگونومی (میکرو ارگونومی و ماکرو ارگونومی) برقرار می شود.
چه کارهایی برای ارتقای جایگاه ارگونومی در کشوران جام دادید؟
از روز اول و همان زمان دانشجویی اولین کاری که کردیم تأسیس انجمن بود که یکی از کارهای بزرگی بود که توسط گروهی شامل دکتر معتمد زاده، دکتر لحمی و ... انجام شد. که الان ریاست آن بر عهده دکتر ذاکریان از دانشگاه تهران میباشد. در آن زمان چندین همایش ارگونومی نیز برگزار کردیم. و مهمترین کارهای صورت گرفته برای ارتقا ارگونومی راه اندازی دوره کارشناسی ارشد و دکتری ارگونومی بود که راه سختی بود ولی خوشبختانه این امر نیز با موفقیت انجام شد. ارتباطات با صنعت نیز باعث معرفی این رشته شد، و کارهای دیگری که توسط بنده و بقیه همکاران انجام شد چاپ کتابهای مختلف بوده است که باعث معرفی و شناخت بیشتر این رشته میشود.
با توجه به اهمیت این رشته چرا ردیف استخدامی در هیچ وزارتخانهای برای این رشته وجود ندارد؟
این یک کار صنفی است و فارغالتحصیل این رشته باید درخواست های خود را به نهادهای مربوطه ارائه کنند و ما میتوانیم مشاوره بدیم و بیشتر از این کار خاصی از دست ما اساتید بر نمیآید. اما چند وقت پیش مکاتبهای با معاونت توسعه دانشگاه داشتم و تاکید داشتیم که جذب این رشته را در چارت تشکیلاتی دانشگاه مانند گروه های بهداشت حرفهای و ارگونومی، بیمارستانها و کارخانههایی که تحت نظارت شما هستند الزام کنید زیرا وجود نیروهای ارگونومی در این قسمتها ضروری است. اما در هر حال خود بچهها هم باید تاش و همتی مضاعف بکنند و یک نظام صنفی درست کنند که بتوانند مطالبات قانونی خود را از مسئولان مربوطه بخواهند.
اگر بخواهید برای کسان که قصد ورود به این رشته را دارند تعریفی کلی و جامع از ارگونومی ارائه دهید چه خواهد بود؟
ارگونومی یعنی متناسب کردن ابزار و وسایل با کاربر از طریق طراحی یا علمی که کارها را آسان میکند که با کمترین صرف انرژی بیشترین خروجی و بازدهی را داشته باشیم، در طراحیهای ارگونومیکی مقوله کاربر پسندی از اهمیت ویژهای برخوردار است. به نظر من ارگونومی بزرگترین حرف را در دنیا می زند و یکی از ویژگی های آن این است که 90 درصد آن را 100 درصد آدمها میفهمند.
به عنوان توصیه نهایی اگر نکتهای در ارتباط با مسائل دانشجویان و فارغالتحصیل جا مانده و میخواهید به گوش مخاطبان نشریه برسد، بفرمایید.
به نظر من فارغالتحصیل، دانشجویان و ارگونومیست ها مجمعی تشکیل دهند که بتوانند سالیانه جمع شوند و مشکلات خود را برطرف کنند و بی تفاوت نباشند و به انسجامی برسند که بتوانند حق خود را بگیرند و نیاز هست تعدادی از خود گذشتگی کنند و در قالب قانون و خیلی منطقی مطالبات خود را مطرح کنند. دانشجوها بهتر است علیرغم وجود تمام مشکلات و یا عوامل ناامید کنندهی بیرونی، بتوانند انگیزه خود را حفظ کنند و با تمام قوا به درس و تحقیق بپردازند تا آماده برای ورود به بازار کار بشوند. نکته مهم دیگر این است که در اکثر نقاط جهان دانشجویان موقعی که فارغالتحصیل میشوند انتظاری از دولت ندارند که دولت آنها را استخدام کند بلکه آنها می توانند مستقلاً با کار آفرینی، ثبت شرکت دانش بنیان، تولید محصول فناورانه و ایجاد کسب و کارهای خصوصی برای خود شغل ایجاد کنند و روی پای خودشان بایستند.
مصاحبه کننده: گفتگوی اختصاصی نشریه دانشجویی ارگونومی(فصلنامه دانشجویی ارگونومی)
تاریخ مصاحبه: سال 98
علیرضا چوبینه، عضو هیات علمی و مدیر گروه ارگونومی دانشگاه علوم پزشکی شیراز است. وی متولد 1345 در شیراز میباشد که تحصیلات خود را در رشته مهندسی بهداشت حرفهای در دانشگاه علوم پزشکی تهران گذرانده و هم اکنون به عنوان یکی از اساتید برجسته رشته ارگونومی در کشور مطرح میباشد. علاقه چوبینه به ارگونومی از همان ابتدای تحصیلش بوده زیرا استاد خیلی خوبی همچون دکتر لحمی در ایجاد علاقه و ورود ایشان به فیلد ارگونومی سهم بسزایی داشتند، در واقع ایشان شاگردی در محضر استاد لحمی را افتخاری برای خود میداند.
وضعیت ارگونومی در ایران و جهان را چگونه ارزیابی میکنید؟
ارگونومی در دنیا جوان است و حدود 70 سال بیشتر قدمت ندارد اما خب علیرغم جوان بودن خوب توسعه پیدا کرده که جوامع پیشرفته از آن استفاده میکنند، در ایران هم به نحوی رشته نوپایی محسوب میشود اما بهطور کلی این علم در کشورمان به خوبی پیش میرود، سال 87 اولین دوره کارشناسی ارشد ارگونومی راه اندازی شد که تا آن زمان به عنوان یک رشته مستقل مطرح نبود. سال 87 در شیراز به عنوان یکی از اولین دانشگاهها شروع به پذیرش دانشجو کردیم و امروز ارگونومی تقریباً جای خودش را پیدا کرده و تعداد فارغالتحصیل روز به روز افزایش پیدا میکند این دانشجویان سفیران ارگونومی هستند که باعث میشوند این علم ناشناخته تبدیل شود به یک علم شناخته شده و کم و بیش نیاز به آن احساس شود، با انجام بعضی از پروژهها در کشور به جرات میتوان گفت که روی لبههای علم جلو میرویم. بعضی از پروژهها که بر اساس نیاز جامعه هستند بسیار کاربردی هستند و فکر میکنم ارگونومی مسیر درستی را طی میکند. در سال 94 دوره دکتری راه اندازی شد و الان در 4 دانشگاه کشور دانشجویان در مقطع دکتری تربیت میشوند و بالاخره اینها میآیند و باعث توسعه و ترویج ارگونومی میشوند، در سطح منطقه نیز شک نکنید که ما حرف اول را میزنیم، در برخی کشورهای همسایه اصلاً رشته ارگونومی وجود ندارد و از این نظر در دنیا خیلی جلو هستیم. حتی در بهداشت شغلی هم در منطقه پیشتاز هستیم.
آیا در ایران ارگونومی محدود شده به ارگونومی شغلی و فیزیکی و عملا شاخههای دیگر ازجمله ماکرو ارگونومی مورد غفلت قرار گرفته و یا کمرنگ به نظر میرسد؟
شروع ارگونومی با فعالیت بچههای بهداشت حرفهای بوده به همین خاطر شاکله اصلی ارگونومی در ایران ارگونومی شغلی است و ارگونومی معمولاً با دید شغلی و یا فیزیکی کار میشود و کمتر سراغ جاهای دیگر مانند زندگی روزمره، منازل و ... رفتهایم. البته با آمدن خود رشته ارگونومی و ورود دانشجویان از رشتههای دیگری به جز بهداشت حرفهای این زمینهها مقداری جابه جا شده و بسیاری از پروژهها به سمت ارگونومی شناختی و ماکرو هم پیش رفته است. به نظر میرسد که به این شکل تعادلی بین این دو زمینه از ارگونومی (میکرو ارگونومی و ماکرو ارگونومی) برقرار می شود.
چه کارهایی برای ارتقای جایگاه ارگونومی در کشوران جام دادید؟
از روز اول و همان زمان دانشجویی اولین کاری که کردیم تأسیس انجمن بود که یکی از کارهای بزرگی بود که توسط گروهی شامل دکتر معتمد زاده، دکتر لحمی و ... انجام شد. که الان ریاست آن بر عهده دکتر ذاکریان از دانشگاه تهران میباشد. در آن زمان چندین همایش ارگونومی نیز برگزار کردیم. و مهمترین کارهای صورت گرفته برای ارتقا ارگونومی راه اندازی دوره کارشناسی ارشد و دکتری ارگونومی بود که راه سختی بود ولی خوشبختانه این امر نیز با موفقیت انجام شد. ارتباطات با صنعت نیز باعث معرفی این رشته شد، و کارهای دیگری که توسط بنده و بقیه همکاران انجام شد چاپ کتابهای مختلف بوده است که باعث معرفی و شناخت بیشتر این رشته میشود.
با توجه به اهمیت این رشته چرا ردیف استخدامی در هیچ وزارتخانهای برای این رشته وجود ندارد؟
این یک کار صنفی است و فارغالتحصیل این رشته باید درخواست های خود را به نهادهای مربوطه ارائه کنند و ما میتوانیم مشاوره بدیم و بیشتر از این کار خاصی از دست ما اساتید بر نمیآید. اما چند وقت پیش مکاتبهای با معاونت توسعه دانشگاه داشتم و تاکید داشتیم که جذب این رشته را در چارت تشکیلاتی دانشگاه مانند گروه های بهداشت حرفهای و ارگونومی، بیمارستانها و کارخانههایی که تحت نظارت شما هستند الزام کنید زیرا وجود نیروهای ارگونومی در این قسمتها ضروری است. اما در هر حال خود بچهها هم باید تاش و همتی مضاعف بکنند و یک نظام صنفی درست کنند که بتوانند مطالبات قانونی خود را از مسئولان مربوطه بخواهند.
اگر بخواهید برای کسان که قصد ورود به این رشته را دارند تعریفی کلی و جامع از ارگونومی ارائه دهید چه خواهد بود؟
ارگونومی یعنی متناسب کردن ابزار و وسایل با کاربر از طریق طراحی یا علمی که کارها را آسان میکند که با کمترین صرف انرژی بیشترین خروجی و بازدهی را داشته باشیم، در طراحیهای ارگونومیکی مقوله کاربر پسندی از اهمیت ویژهای برخوردار است. به نظر من ارگونومی بزرگترین حرف را در دنیا می زند و یکی از ویژگی های آن این است که 90 درصد آن را 100 درصد آدمها میفهمند.
به عنوان توصیه نهایی اگر نکتهای در ارتباط با مسائل دانشجویان و فارغالتحصیل جا مانده و میخواهید به گوش مخاطبان نشریه برسد، بفرمایید.
به نظر من فارغالتحصیل، دانشجویان و ارگونومیست ها مجمعی تشکیل دهند که بتوانند سالیانه جمع شوند و مشکلات خود را برطرف کنند و بی تفاوت نباشند و به انسجامی برسند که بتوانند حق خود را بگیرند و نیاز هست تعدادی از خود گذشتگی کنند و در قالب قانون و خیلی منطقی مطالبات خود را مطرح کنند. دانشجوها بهتر است علیرغم وجود تمام مشکلات و یا عوامل ناامید کنندهی بیرونی، بتوانند انگیزه خود را حفظ کنند و با تمام قوا به درس و تحقیق بپردازند تا آماده برای ورود به بازار کار بشوند. نکته مهم دیگر این است که در اکثر نقاط جهان دانشجویان موقعی که فارغالتحصیل میشوند انتظاری از دولت ندارند که دولت آنها را استخدام کند بلکه آنها می توانند مستقلاً با کار آفرینی، ثبت شرکت دانش بنیان، تولید محصول فناورانه و ایجاد کسب و کارهای خصوصی برای خود شغل ایجاد کنند و روی پای خودشان بایستند.
مهمان عزیز، خوشآمدید.
|
شما میتوانید از طریق فرم ثبتنام در انجمن عضو شوید. |
جستجو در انجمنها
کاربران حاضر
|
ما 52 کاربر حاضر در انجمن دارید 0 کاربر عضو | 52 مهمان |
آخرین موضوعات
|
شعار روز جهانی مهندسی بهد...
جدید
توسط masoomi 0 ارسال |
|
تعرفه حقوق و دستمزد مشاور...
جدید
توسط masoomi 0 ارسال |
|
کارشناسی ناپیوسته رشته مه...
جدید
توسط masoomi 0 ارسال |
|
دانلود نرم افزار ارزیابی ...
جدید
توسط elahemohammadhashemi 2 ارسال |
