زمان ثبت نام و برگزاری آزمون‌های ارشد بهداشت حرفه‌ای و ارگونومی (گروه علوم پزشکی) سال 99

اطلاعیه شماره ١ تاریخ 98/09/03 در خصوص آزمون کارشناسی ارشد رشته‌های گروه پزشکی سال ١٣٩٩
زمان ثبت نام در آزمون 98/11/30 لغایت 98/12/10 می‌باشد.  
زمان برگزاری آزمون 99/04/26 و 99/04/27 خواهد بود.  

- رشته‌های امتحانی و منابع آزمون، اطلاعات کامل در رابطه با زبان انگلیسی، تا آخر آذر ماه طی اطلاعیه‌های بعدی در همین سامانه اعلام خواهد شد. بدیعی است در ھر زمان که تغییری در منابع از طرف دبیرخانه‌های شورای آموزش علوم پایه پزشکی و داروسازی به این مرکز اعلام شود، از طریق همین سامانه اطلاع رسانی خواهد شد.
- دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون کارشناسی ارشد، هفته آخر بهمن ماه از طریق سامانه اینترنتی مرکز سنجش آموزش پزشکی به آدرس sanjeshp.ir در اختیار داوطلبان قرار خواهد گرفت. 
- آزمون طبق روال سال‌های گذشته در کلیه مراکز استان به جز استان البرز، برگزار خواهد شد

طبق بخشنامه شماره 8621 مورخ 8/5/82 صادره از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کارخانه‌ها موظفند حداقل سالیانه یکبار نسبت به اندازه‌گیری عوامل زیان آور محیط کار خود اقدام نمایند.

آیین نامه اجرایی اندازه‌گیری عوامل زیان آور محیط کار
فصل اول
1: طبق تبصره 1 ماده 196 قانون کار، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مسئول برنامه ریزی، کنترل، ارزشیابی و بازرسی در زمینه بهداشت کار و درمان کارگری بوده و موظف است اقدامات لازم را در این زمینه به عمل آورد.
2: طبق بخشنامه شماره 8621 مورخ 8/5/82 صادره از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کارخانه‌ها موظفند حداقل سالیانه یکبار نسبت به اندازه‌گیری عوامل زیان آور محیط کار خود اقدام نمایند.
3: اندازه‌گیری عوامل زیان آور محیط کار طبق بخشنامه مذکور لازم است قبل از شروع معاینات دوره ای صورت گیرد.
4: شناسایی کلیه مشاغل موجود در کارخانه، عوامل زیان آور هریک از آنها و بررسی اقدامات کنترلی انجام شده به عهده کارشناس بهداشت حرفه‌ای می‌باشد.
5: تشخیص عوامل زیان آوری که نیاز به ارزیابی و بررسی دارند به عهده کارشناس بهداشت حرفه‌ای می‌باشد.
فصل دوم: اهداف
هدف از اندازه‌گیری عوامل زیان آور دستیابی به مقادیر واقعی عوامل زیان آور موجود در محیط کار و مقایسه آنها با مقادیر استاندارد و در صورت نیاز انجام اقدامات کنترلی می‌باشد.
فصل سوم: فراخوانی پیمانکار
1: از شرکت‌های فعال در سنجش عوامل زیان آور استعلام شود.
2: دارا بودن مجوز فعالیت در زمینه اندازه‌گیری از سوی یکی از دانشگاههای علوم پزشکی کشور و گواهی نامه کالیبره بودن دستگاههای کالیبره کننده ازسوی شرکت طرف قرار داد الزامی است.
3: پاسخ استعلام‌ها  و تعرفه‌های پیشنهادی بررسی و یکی از شرکت‌ها جهت ارزیابی عوامل زیان آور انتخاب گردد.
4: اطلاعات مورد نیاز جهت اندازه‌گیری شامل نقشه کارگاه، هدف، روش، تعداد نقاط اندازه گیری، روز و ساعت اندازه‌گیری به شرکت طرف قرارداد اعلام گردد.
5: کارشناس مسئول بهداشت حرفه‌ای کارخانه موظف است در هنگام ارزیابی عوامل زیان آور. اپراتور سنجش را به‌طور تمام وقت همراهی نماید.
فصل چهارم: ارزیابی
بخش اول: صدا 
الف - اهداف ارزیابی صدا شامل موارد زیر می‌باشد:
- اندازه‌گیری صدای یک دستگاه معین برای اهداف صنعتی.
- اندازه‌گیری به منظور تعیین منابع اصلی تولید صدا.
- اندازه‌گیری محیطی صدا.
- اندازه‌گیری مشخص نمودن میزان مواجهه کارگران.
- اندازه‌گیری به منظور آنالیز فرکانسی.
-اندازه‌گیری برای تعیین روش و چگونگی کنترل صدا.
ب - روش‌های اندازه‌گیری جهت دستیابی به هریک از اهداف شش گانه ذکر شده یکی از موارد زیر می‌باشد:
- اندازه‌گیری و ارزیابی محیطی: از این روش برای تعیین و مشخص نمودن توزیع تراز فشار صوت و محدودههای خطر در کارگاه و همچنین تعیین منابع اصلی صوت برای کنترل صدا استفاده می‌شود.
- اندازه‌گیری به منظور ارزیابی مواجهه کارگر: اندازه‌گیری باید در محل‌های تردد کارگر و در ناحیه شنوایی وی انجام شود.
ج – اجرا:
- نقشه سالن‌هایی که کارگران در معرض صدا می‌باشند تهیه شود. این نقشه لازم است دربرگیرنده موارد زیر باشد:
- محل استقرار کلیه منابع تولید کننده صدا (ماشین آلات، فن‌ها و ….).
- محل تردد افراد
- اطلاعات تکمیلی نقشه: این اطلاعات با ید پاسخگوی سئوالاتی همانند موارد زیر باشد:
- تعداد منابع تولید کننده صدا و نوع صدای آن از نظر زمان تداوم شامل پیوسته (یکنواخت. متغیر بازمان و منقطع)، ضربه‌ای و کوبه‌ای باشد.
- شرایط و موانعی که سبب جذب، انعکاس و رزونانس می‌شود.
- میانگین ساعت کار ماشین آلات بر حسب سال، ماه و روز.
- تعداد افراد شاغل بر روی هر ماشین و در هر سالن در هر شیفت.
- مدت زمان ساعت کاری، اضافه کاری و بررسی گردش کار.
- تعیین نقاط اندازه‌گیری بر روی نقشه و اجرای آن در سالن.
- هماهنگی با امور فنی جهت بررسی اجمالی منابع صدا و سرویس دستگاه‌ها جهت حذف منابع ثانویه تولید صدا.
- تعیین تاریخ روز و ساعت انجام اندازه‌گیری و اعلام آن به پیمانکار طرف قرارداد و همچنین به واحدهای ذیربط جهت همکاری و هماهنگی‌های لازم با در نظر گرفتن این نکته که روز تعیین شده طبق پیش بینی، پرکارترین روز کاری ماشین آلات موجود در محیط‌های کاری مورد نظر باشد.
- در روز اندازه‌گیری به این امر توجه شود که هیچ دستگاهی خارج از دستگاه‌های تعریف شده و روتین سالن به آن قسمت اضافه نشده باشد.
- در فرم اندازه‌گیری محلی برای ثبت صدا در شرایط عادی و غیر عادی در نظر گرفته شود.
بخش دوم: ارتعاش
الف - اهداف ارزیابی ارتعاش شامل موارد زیر می‌باشد:
- اندازه‌گیری برای اهداف صنعتی (عیب یابی و بازرسی فنی دستگاه‌ها).
- اندازه‌گیری برای مشخص نمودن میزان مواجهه کارگر.
- اندازه‌گیری برای آنالیز فرکانس.
- اندازه‌گیری برای کنترل ارتعاش.
ب - روش‌های اندازه‌گیری جهت دستیابی به نتایج روشن و قابل استفاده بر اساس اهداف اندازه‌گیری یکی از موارد زیر می‌باشد:
- روش اندازه‌گیری ارتعاش صنعتی: کاربرد این روش به منظورهای مختلفی صورت می‌گیرد که عیب یابی دستگاه‌ها مهم‌ترین آن است.
- روش اندازه‌گیری ارتعاش تمام بدن.
- روش اندازه‌گیری ارتعاش دست – بازو.
- روش اندازه‌گیری ارزیابی حدود مواجهه کارگر.
- دزیمتری ارتعاش.
ج – اجرا:
- نقشه ساده محیط کار تهیه شود. این نقشه لازم است دربرگیرنده موارد زیر باشد:
- مقیاس نقشه مشخص باشد.
- محل استقرار کلیه منابع تولید کننده ارتعاش.
- محل توقف کارگران در معرض ارتعاش.
- اطلاعات زیر در برنامه ریزی اندازه‌گیری ارتعاش لازم است ثبت گردد:
- میانگین ساعت کار ماشین آلات بر حسب سال، ماه و روز.
- تعداد افراد شاغل بر روی هر یک آر منابع تولید کننده ارتعاش در هر شیفت.
- مدت زمان ساعت کاری. اضافه کاری و بررسی گردش کار.
- تعیین نقاط اندازه‌گیری بر روی نقشه و اجرای آن در سالن در صورت نیاز.
- هماهنگی با امور فنی جهت بررسی اجمالی منابع تولید ارتعاش و سرویس دستگاه‌ها جهت حذف منابع ثانویه ارتعاش.
- درصورتی که اهداف کنترل ارتعاش مد نظر باشد، علاوه بر موارد فوق نیاز به جمع‌آوری اطلاعاتی چون مشخصات فنی دستگاه‌ها، مشخصات فنی سازه‌های بنای کارگاه و نیز مشخصات فوندانسیون محل نصب دستگاه‌ها می‌باشد.
- تعیین تاریخ روز و ساعت انجام اندازه‌گیری و اعلام آن به پیمانکار طرف قرارداد.
- در روز اندازه‌گیری به این امر توجه شود که هیچ دستگاهی خارج از دستگاه‌های تعریف شده و روتین سالن به آن قسمت اضافه نشده باشد.
بخش سوم: شرایط جوی محیط کار
الف - اهداف ارزیابی شرایط جوی محیط کار شامل موارد زیر است:
- اندازه‌گیری برای مشخص نمودن میزان استرس حرارتی کارگر.
- اندازه‌گیری برای مشخص نمودن مدت زمان کار – استراحت کارگران در فرایندهای دارای استرس گرمایی و سرمایی (تعیین مدت زمان مواجهه).
- اندازه‌گیری برای مشخص نمودن میزان راحتی افراد.
ب -  روش‌های اندازه‌گیری جهت دستیابی به نتایج روشن و قابل استناد بر اساس اهداف اندازه‌گیری شامل یکی از موارد زیر می‌باشد:
- WBGT
- HIS
ج - اجرا:
- نقشه ساده محیط کار تهیه شود. این نقشه لازم است دربرگیرنده موارد زیر باشد:
- مقیاس نقشه
- محل استقرار دستگاه‌ها خصوصاً" دستگاه‌های تأثیر گذار در شرایط جوی.
- محل توقف کارگران در معرض استرس بر روی نقشه.
- اطلاعات زیر در برنامه ریزی اندازه‌گیری ارتعاش لازم است ثبت گردد:
- میانگین ساعت کار ماشین آلات تأثیر گذار بر شرایط جوی بر حسب سال، ماه و روز
- تعداد افراد شاغل بر روی هر ماشین و در هر سالن در هر شیفت.
-  مدت زمان ساعت کاری. اضافه‌کاری و بررسی گردش کار.
- هماهنگی با امور فنی جهت بررسی اجمالی منابع تأثیر گذار و سرویس دستگاه‌ها جهت حذف منابع تشدید کننده شرایط مطلوب.
- گرم‌ترین و سردترین روزهای سال طی حداقل سه سال گذشته از اداره هواشناسی اخذ و جهت اندازه‌گیری در بدترین شرایط آب و هوایی برنامه‌ریزی گردد.
در روز اندازه‌گیری ثبت اطلاعات زیر در مورد شرایط آب و هوایی محیط خارج کارگاه جهت پیش بینی‌های بعدی الزامی است:
- درجه حرارت
- فشار
- رطوبت
- نوع پوشش ابری منطقه
- سرعت و جهت وزش باد
مشاغل مورد ارزیابی با توجه به میزان متابولیسم فعالیت‌های قابل انجام در سه گروه سبک، متوسط و سنگین مشخص شود.
در روز اندازه‌گیری، فرایندهای غیر عادی از قبل شناسایی شده در صورت امکان از محیط حذف شوند.
بخش چهارم: روشنایی
الف - اهداف ارزیابی روشنایی محیط کار شامل موارد زیر می‌باشد: 
- بررسی توزیع یکنواختی میزان روشنایی محیط کار.
- مقایسه با استانداردها.
- تعیین میزان درخشندگی و شدت روشنایی.
ب - روش ارزیابی روشنایی محیط کار با توجه به نوع آرایش منابع روشنایی مصنوعی به دو صورت منظم و غیر منظم انجام می‌شود.
ج - اجرا:
نقشه ساده محیط کار تهیه شود. نقشه باید دربردارنده اطلاعات زیر باشد:
- محل منابع روشنایی طبیعی (پنجره‌ها، نورگیرها و ….)
- محل منابع روشنایی مصنوعی و نوع آنها
- محل توقف کارگران
-  سطوح بازتابش
- سطح انجام کار تعیین گردد.
- نوع شیفت و گردش کار تعیین گردد.
- نوع کار از نظر دقت مورد نیاز دسته بندی شود.
- طریقه انتشار نور منابع مصنوعی مشخص شود.
بخش پنجم: آلاینده‌های شیمایی محیط کار (گازها، بخارها و گردوغبارها)
الف - هدف از ارزیابی آلاینده‌های شیمیایی محیط کار موارد زیر می‌باشد:
- انجام بررسی‌های تحقیقاتی.
- اندازه‌گیری و تعیین میزان تماس کارگران با آلاینده‌های مختلف هوا اعم از فیزیکی، شیمایی و بیولوژیکی.
- بررسی و تعیین میزان مؤثر بودن روش‌های مختلف کنترل آلاینده‌های شیمیایی محیط کار.
- بررسی کمی و کیفی وسایل آزمایشگاهی نمونه‌گیر.
- ارزشیابی دستگاههای آلاینده هوای محیط کار.
- بررسی و رسیدگی به شکایات وارده از طرف کارگران.
- حسن اجرای قوانین بهداشتی.
- تشخیص شرایط نامطلوب و غیر ایمن و شناسایی منابع تولید آلودگی.
- تهیه اطلاعاتی در زمینه توزیع زمانی تراکم آلاینده در حین فرایندهای صنعتی.
ب - روش نمونه‌برداری از آلاینده‌های هـوای محیط کار مطابـق اهـداف ذکر شده شامل موارد زیر می‌باشد:
- نمونه‌برداری از گازها و بخارات به دو روش مستقیم و غیر مستقیم انجام می‌پذیرد.
- نمونه‌برداری از گردوغبار با استفاده از پمپ نمونه‌برداری فردی و محیطی صورت می‌پذیرد.
ج - اجرا:
نقشه محیط کار تهیه شود. نقشه باید دربردارنده اطلاعات زیر باشد:
- منابع آلوده‌کننده هوا و تعداد آنها.
- محل استقرار کلیه سیستم‌های تهویه (طبیعی یا مکانیکی).
- محل استقرار کارگران در محیط کار (در صورتی که اختلاف سطح وجود دارد، ثبت شود).
- نوع آلاینده‌ها مشخص شود.
- ساعت کاری منابع، تعداد کارگران مورد مواجهه و تعداد کل کارگران حاضر در سالن، شیفت کاری، مدت زمان مواجهه و توزیع زمانی آلاینده‌ها ثبت گردد.
- هدف نمونه‌برداری مشخص شود.
- هرگونه تغییر در مواد اولیه، بینابینی و پروسه تولید با ذکر مقدار تأثیر گذاری آنها در پراکنش آلودگی ثبت گردد.
- از عملکرد صحیح سیستم‌های تهویه هوا اطمینان حاصل شود.
- هرگونه اشکال در دستگاههای موجود که موجب پراکنش غیر معمول آلودگی در هوای محیط کارگاه می‌شود لازم است رفع گردد (در صورت عدم امکان تحقق این امر موارد و میزان تأثیر گذاری آنها ثبت گردد).
- زمان شروع نمونه‌برداری و تاریخ انجام آن اعلام گردد.
- پیمانکار موظف است در مورد هر یک از آلاینده روش نمونه‌برداری و آنالیز را اعلام نماید به شکلی که در بردارنده تمام مراحل نمونه‌برداری و آنالیز باشد.

می دانید یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که کارگران در هنگام استفاده از قانون بازنشستگی مشاغل سخت و زیان‌آور با آن مواجه می‌شوند چیست؟

پاسخ
✅ یکی از مهم‌ترین مشکلات کارکنان در هنگام بازنشستگی مشاغل سخت عدم تطابق عناوین شغلی با لیست‌های بیمه است که کارفرمایان برای آنها به بیمه اعلام می‌کنند. مثلاً شغل واقعی کارگر، فنی می‌باشد ولی در لیست بیمه شغل کارگر  اداری، خدماتی یا در برخی مواقع فاقد شغل رد می‌شود. این موضوع می‌تواند بازنشستگی کارگر را با مشکل مواجه ساخته و حتی به تعویق بی اندازد لذا به همه کارکنان با هر سابقه کار توصیه می شود با مراجعه به بخش اداری، مالی محل کار یا بیمه تأمین اجتماعی از تطابق عنوان شغل فعلی خود با لیست بیمه ارسالی به سازمان تأمین اجتماعی اطمینان حاصل نمایند.

کدام روش ارزیابی ریسک؟
احتمالاً یکی از اولین چیزهایی که بعد از شنیدن عبارت «روش ارزیابی ریسک» در ذهن اکثر ما خطور می کند تکنیک  FMEA است. این روش توسط بیشتر شرکت‌های مشاور در استقرار سیستم‌های مدیریتی ایمنی و بهداشت شغلی / محیط زیستی توصیه و به کار گرفته می‌شود. و اتفاقاً کاربرد این روش در مراحل اولیه استقرار سیستم‌های مدیریتی، کاری بسیار هوشمندانه است. این تکنیک جزء روش‌های خلاقانه (Heuristic) به شمار می رود که شاید بشود گفت مهم‌ترین خصوصیتشان سرعت نسبتاً بالای این روش‌ها در عین دقت و قابل قبولشان باشد. اما نکته و سوال مهم این است که آیا واقعاً به‌کارگیری این روش ارزیابی ریسک و یا هر روش ارزیابی دیگری برای همه نوع سازمان و فعالیتی مفید است و می تواند همه‌ی انواع ریسک‌های بهداشتی و ایمنی و جنبه‌های زیست محیطی رو به درستی ارزیابی و مدیریت کند یا نه؟ خوب معلوم است که همه‌ی اینها را گفتم که بگویم «نه»! به عنوان مثال شاید شنیده باشید که در ارزیابی ریسک فعالیت‌های دکل‌های حفاری معمولاً از روش JSA استفاده می‌کنند و در صنایع فرایندی از تکنیک‌هایی مثل HAZOP.  
جدول زیر (که من از کتاب  ارزیابی کمی و کیفی ریسک در صنایع فرایندی، نوشته بهمن عبدالحمیدزاده و ناصر بدری نقلش می‌کنم) محدوده و قابلیت کاربرد برخی از این روش‌های شناسایی و ارزیابی ریسک رو با هم مقایسه می کند.
  
  جدول مقایسه بین تکنیک‌های ارزیابی ریسک.pdf (اندازه 148.86 KB / تعداد دانلود: 113)
مقایسه روش‌های شناسایی و ارزیابی مخاطرات
محدوده کاربرد روش‌های مختلف شناسایی و ارزیابی ریسک
(به نقل از کتاب  ارزیابی کمی و کیفی ریسک در صنایع فرایندی، نوشته بهمن عبدالحمیدزاده و ناصر بدری)

خلاصه‌ی مطلب اینکه بعد از مراحل اولیه‌ی استقرار یک سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی/ زیست محیطی، بسیار محتمل به نظر می‌رسد که نیازمند بازنگری یا تکمیل روش‌های شناسایی و ارزیابی ریسک مورد استفاده (با در نظر گرفتن شرایط و نوع فعالیت سازمان مورد نظر) باشیم.

نویسنده: محمد تقی علیپور